Grandmama

Ελαιόλαδο: Το χρυσάφι της ελληνικής γης

από την Άννα Δάλλα

grandmama team



Ο Όμηρος το χαρακτήρισε «υγρό χρυσάφι», μία φράση που περιγράφει απόλυτα το ελαιόλαδο, όχι μόνο όσον αφορά το μοναδικό του χρώμα και την ιδιαίτερη υφή του, αλλά κυρίως τη διατροφική του αξία.

Στη μεσογειακή διατροφή όταν μιλάμε για λάδι εννοούμε το ελαιόλαδο, που επιτρέπεται να καταναλώνεται καθημερινά. Πώς όμως επιτρέπεται να το συμπεριλαμβάνουμε στην καθημερινή μας διατροφή, αφού ανήκει στα λιπίδια; Όπως εξηγούν οι διατροφολόγοι, η καινούργια τάση δεν είναι να ελαττώσουμε τα λιπίδια, αφού δεν είναι αυτά που μας παχαίνουν, αλλά οι θερμίδες που παίρνουμε. Παρ’ όλα αυτά, οι ειδικοί δεν συμφωνούν στο να καταναλώνουμε λιπίδια ανεξαιρέτως. Εξηγούν ότι αυτό που παίζει ρόλο, είναι το είδος των λιπιδίων που επιλέγουμε και το ελαιόλαδο αποτελεί την καλύτερη δυνατή επιλογή. Στην Ελλάδα, κατά παράδοση είχαμε πάντα μία πολύ λιπαρή δίαιτα, λόγω της αυξημένης κατανάλωσης του ελαιόλαδου, με το οποίο μαγειρεύουμε όλα μας τα φαγητά, τις πίτες, τα λαδερά μας και συνοδεύουμε τις σαλάτες, γεγονός που όχι μόνο δεν εμπόδισε, αλλά αντίθετα συνέβαλε, στο να αναδειχτεί η μεσογειακή διατροφή σε μία από τις πιο υγιεινές παγκοσμίως. Άλλωστε, οι Έλληνες -στο παρελθόν τουλάχιστον- ήταν, χάρη στη διατροφή τους, ο μακροβιότερος λαός της Ευρώπης.

Η διατροφική του αξία

Πρόκειται, σύμφωνα με όλους τους ειδικούς, για ένα τρόφιμο πολύ μεγάλης αξίας αφού έχει αποδειχτεί η ευνοϊκή του δράση για την υγεία μας σε πολλά επίπεδα. Το ελαιόλαδο είναι πλούσιο σε βιταμίνη Ε, σε αντιοξειδωτικές ουσίες –πολυφαινόλες– (η βιταμίνη Ε και οι άλλες αντιοξειδωτικές ουσίες θωρακίζουν τον οργανισμό απέναντι στη γήρανση, στα καρδιαγγειακά νοσήματα, στις λοιμώξεις ακόμα και τον καρκίνο) και σε άλλα 200 μικροσυστατικά, των οποίων η ευεργετική δράση μελετάται ακόμα από τους επιστήμονες.

Γιατί να το προτιμήσουμε

Το ελαιόλαδο, χάρη στη σύστασή του, καταφέρνει να ρυθμίζει την ολική χοληστερόλη, χωρίς όμως να μειώνει την καλή, να δρα ευνοϊκά στα τριγλυκερίδια (πράγμα που σημαίνει πως αν καταναλώσουμε σε ένα γεύμα ελαιόλαδο τα τριγλυκερίδια δεν αυξάνονται τόσο όσο αν καταναλώναμε άλλα είδη λιπιδίων) και να παρεμποδίζει τη δημιουργία της αθηρωματικής πλάκας (αφού με την κατανάλωσή του δεν οξειδώνεται η κακή χοληστερόλη). Σημαντικό είναι να σημειώσουμε ότι αντίθετα με την αντίληψη που ίσως επικρατεί, το ελαιόλαδο μάς δίνει 9 θερμίδες ανά γραμμάριο, ακριβώς όπως και τα σπορέλαια, και επιπλέον είναι το μόνο ιδανικό για το μαγείρεμα και το τηγάνισμα, αφού λόγω της ειδικής χημικής του σύστασης είναι πολύ πιο ανθεκτικό από οποιοδήποτε άλλο λάδι στις υψηλές θερμοκρασίες. Επίσης, αν και τα υπόλοιπα φυτικά έλαια περιέχουν κι αυτά μεγάλη ποσότητα βιταμίνης Ε ανά γραμμάριο, υπερτερεί το ελαιόλαδο, γιατί η βιταμίνη Ε που λαμβάνουμε από το ελαιόλαδο, έχει αποδειχτεί ότι είναι πιο θρεπτική.

Μακριά από ζέστη και φως

Η βιταμίνη Ε, που περιέχεται στο ελαιόλαδο, καταστρέφεται στις υψηλές θερμοκρασίες, γι’ αυτό και πρέπει να αποφεύγουμε να το μαγειρεύουμε πολλή ώρα (όπου μπορούμε είναι σκόπιμο να το προσθέτουμε φρέσκο στο τέλος του μαγειρέματος). Επίσης, της κάνει πολύ κακό το φως, γι’ αυτό και πρέπει να φυλάμε το ελαιόλαδο σε γυάλινα σκούρα μπουκάλια, μακριά από το φως.

Επιστημονική επιμέλεια: Χάρης Δημοσθενόπουλος, MMedSci.PhDc, κλινικός διαιτολόγος, Προϊστάμενος Διαιτολογικού Τμήματος ΓΝΑ Λαϊκό, μέλος του Δ.Σ. της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας, (www.dimosthenopoulos.gr)