Grandmama

Πώς έγινε ο μπαμπάς μου τόσο εγωιστής;

από την Άννα Δάλλα

grandmama team



Όσο μεγαλώνουν οι άνθρωποι γίνονται εγωιστές. Βάζουν παραπάνω τις δικές τους ανάγκες από των υπολοίπων. Ίσως επειδή αγχώνονται, φοβούνται, νοιώθουν αδύναμοι, δεν έχουν υπομονή, ενέργεια, ευκολία κινήσεων… Ας δούμε πώς πρέπει να τους αντιμετωπίσουμε.

«Ήταν το πρώτο πράγμα που σκέφτηκα μόλις έκλεισα το τηλέφωνο με τον, 85χρονο πια, πατέρα μου.» λέει η Μαρίνα, που έχει αναλάβει κατ’ αποκλειστικότητα τη φροντίδα του πατέρα της. «Δεν είναι ότι έχει ανάγκη πολλά. Ευτυχώς είναι υγιής και γενικά αυτοεξυπηρετείται. Αλλά η κάθε εκκρεμότητα του δημιουργεί τεράστιο άγχος. Μπορεί να μου τηλεφωνήσει και δέκα φορές ενώ είμαι στη δουλειά μου για να με ρωτήσει πότε θα έρθει ο λογιστής να κάνουμε τη φορολογική δήλωση. Αυτό που μου κάνει εντύπωση, είναι ότι όταν εκείνος ήταν νέος, αν και ήταν πολυάσχολος, διεκπεραίωνε τα πάντα χωρίς να ζητά βοήθεια. Τώρα τί έχει πάθει; Αφού ξέρει ότι δεν θα αφήσουμε τις προθεσμίες να περάσουν… Και δεν καταλαβαίνει ότι κι εγώ είμαι 53 ετών; Δεν είμαι κοριτσάκι. Έχω μία απαιτητική δουλειά και δύο γιους στην εφηβεία. Έχω τόσες έγνοιες, υποχρεώσεις, ευθύνες…» Στη θέση της Μαρίνας έχουν βρεθεί ή θα έρθουν πολλοί. Γιοι και κόρες ηλικιωμένων, που θα έρθουν αντιμέτωποι με τους «εγωιστές» υπερήλικες γονείς τους και θα κληθούν να αποφασίσουν πόσα «ναι» και πόσα «όχι» θα πουν στις απαιτήσεις και τις ανάγκες τους.

Όλοι μας παρατηρούμε ότι όσο μεγαλώνουν οι άνθρωποι γίνονται εγωιστές και μας δίνουν την εντύπωση ότι βάζουν τους εαυτούς τους πάνω από τους γύρω τους, ακόμα και από τα αγαπημένα παιδιά ή εγγόνια τους. Θεωρούν ότι οι δικές τους ανάγκες είναι πιο σημαντικές από των άλλων και θέλουν κατά προτεραιότητα να τακτοποιήσουν τα δικά τους θέματα. Αγχώνονται, γκρινιάζουν, επιμένουν, απαιτούν, βιάζονται. Γιατί συμβαίνει αυτό; Είτε γιατί είναι γι’ αυτούς μία ευκαιρία να δουν τους οικείους τους και να περάσουν ευχάριστα τον χρόνο τους, είτε επειδή έχουν λόγω ηλικίας λιγότερα αποθέματα σε υπομονή και ενέργεια, είτε επειδή αντιμετωπίζουν περισσότερες δυσκολίες στο να φέρουν σε πέρας τις καθημερινές τους υποχρεώσεις και ανάγκες, είτε επειδή αγχώνονται που δεν έχουν τις ίδιες δυνάμεις με παλιότερα, και εξαρτώνται από τους άλλους και φοβούνται ότι μπορεί να τους παραμελήσουν, είτε επειδή η ζωή τους είναι πιο περιορισμένη με αποτέλεσμα να κλείνονται στον εαυτό τους και στο σπίτι τους, να μην έχουν τόσα ενδιαφέροντα και έτσι να έχουν πολύ ελεύθερο χρόνο να σκέφτονται τις υποχρεώσεις και τις εκκρεμότητες, οπότε και να τους δημιουργείται μεγάλη ανησυχία τα πράγματα να ταχτοποιηθούν όποτε τα θέλουν και όπως τα θέλουν… Όποια κι αν είναι η αιτία, το αποτέλεσμα είναι το ίδιο. Οι ηλικιωμένοι φέρονται εγωκεντρικά, όπως τα βρέφη και τα νήπια που απαιτούν, χωρίς να μπορούν να συνυπολογίσουν την ανάγκη που μπορεί να έχει ο άλλος άνθρωπος από τον οποίον ζητάνε να τους εξυπηρετήσει. Το πρόβλημα είναι ότι πρόκειται για ηλικιωμένους και όχι για νήπια, που απαιτούν τον χρόνο των ενήλικων παιδιών τους, που όμως μόνο παιδιά δεν είναι πλέον. Είναι μεσήλικες με έγνοιες, ευθύνες και προβλήματα. Βρίσκονται σε μία απαιτητική φάση της ζωής τους και ταυτόχρονα επωμίζονται την ευθύνη των γονιών τους και αυτό τους πιέζει, τους δημιουργεί άγχος, στεναχώρια, εκνευρισμό, ανασφάλεια…

Οδηγίες αντιμετώπισης… ηλικιωμένων

Η αλήθεια είναι ότι είναι δύσκολο να πείσουμε τους ηλικιωμένους αγαπημένους μας ότι το να πληρώσουν τον λογαριασμό δύο μέρες αφού τον έλαβαν ή το να κάνουν τη φορολογική τους δήλωση δέκα μέρες μετά την έναρξη της περιόδου υποβολής, δεν θα δημιουργήσει κανένα πρόβλημα. Όσοι το έχουμε προσπαθήσει, το γνωρίζουμε πολύ καλά. Επίσης, δεν κερδίζουμε τίποτε ούτε αν τσακωθούμε μαζί τους, ούτε αν προσπαθήσουμε με αυστηρότητα να τους νουθετήσουμε λέγοντάς τους ότι δεν πρέπει να είναι εγωιστές και ότι χρειάζεται να κάνουν υπομονή χωρίς να μας πιέζουν. Καλό είναι να επικοινωνήσουμε μαζί τους με ηρεμία και αγάπη και να τους εξηγήσουμε ότι κι εμείς έχουμε δυσκολίες, ευθύνες κλπ. Αυτό όμως που θα μας βοηθήσει περισσότερο είναι να συνειδητοποιήσουμε και να συμφιλιωθούμε με την ιδέα ότι οι γονείς μας έχουν πράγματι μεγαλώσει, δεν είναι πια δυνατοί και ανεξάρτητοι και μας έχουν ανάγκη. Στη συνέχεια χρειάζεται να προσπαθήσουμε να συναισθανθούμε τους γονείς μας και να αναλογιστούμε πώς θα νοιώθαμε οι ίδιοι στη θέση τους. Αν ήμασταν ηλικιωμένοι, παροπλισμένοι, είχαμε προβλήματα υγείας, νοιώθαμε ανασφάλεια, αδυναμία κλπ. Έπειτα, είναι σκόπιμο να προσπαθήσουμε να σκεφτούμε ποιες από τις ανάγκες των γονιών μας είναι πραγματικές και δεν είναι μόνο υπερβολές και άγχος. Τέλος, θα μας βοηθούσε να δημιουργήσουμε ένα πρόγραμμα διεκπεραίωσης των υποχρεώσεων, που θα μοιραστούμε μαζί τους και το οποίο θα είναι ικανοποιητικό και εφαρμόσιμο – εφικτό για όλους. 

Επιστημονική επιμέλεια: Δρ. Ναταλία Κουτρούλη, MSc, Ψυχολόγος υγείας, με εκπαίδευση στη γνωσιακή ψυχοθεραπεία και τη συμβουλευτική, Διευθύντρια στο Κέντρο Εφαρμοσμένης Ψυχοθεραπείας και Συμβουλευτικής