Grandmama

Είμαι εδώ και θα σε ακούσω γιαγιά….

Από την Ελευθερία Μπερδέκλη

Ψυχολόγο



Μια από τις αισθήσεις που φθίνει με την ηλικία είναι η ακοή. Ξεκινώντας από ήχους υψηλής συχνότητας, που είναι και οι πρώτοι που χάνονται, συνεχίζεται η φθίνουσα πορεία της ακοής. Ορισμένοι ηλικιωμένοι μπορεί να χρειαστούν την υποστήριξη ειδικών βοηθημάτων, όπως ακουστικά βαρηκοΐας, τα οποία όμως συνήθως δεν είναι επιθυμητά και μπορεί να μην χρησιμοποιηθούν καθόλου.

Η σημαντική έκπτωση ακοής έχει σαν συνέπεια δυσκολίες στον τομέα της επικοινωνίας. Εδώ, οι φροντιστές των ηλικιωμένων, είτε είναι επαγγελματίες είτε απλά μέλη οικογένειας, χρειάζεται να αναπροσαρμόσουν τον τρόπο που θα επικοινωνούν και θα χρησιμοποιούν την λεκτική επικοινωνία.

Στην προσπάθεια υιοθέτησης μιας θετικής ατμόσφαιρας επικοινωνίας και συνεργασίας με το ηλικιωμένο άτομο απέναντί μας είναι σημαντικό να έχουμε υπόψη μας:

  • Αν το άτομο χρησιμοποιεί ακουστικό βαρηκοΐας, είναι σημαντικό να μάθουμε πως λειτουργεί, για παράδειγμα πως αυξομειώνεται η ένταση ή πως γίνεται η αντικατάσταση μπαταριών, και φυσικά να βοηθήσουμε και το άτομο να μάθει κάποια βασικά πράγματα για το πώς χρησιμοποιούνται τα ακουστικά, ενώ ταυτόχρονα δεν παραλείπουμε να σιγουρευόμαστε αν το άτομο το φοράει.
  • Φροντίζουμε η ομιλία μας να διατηρεί ένα καθαρό και σταθερό τόνο φωνής ανάλογο με αυτό που έχει ανάγκη το άτομο απέναντί μας, χωρίς όμως να κραυγάζουμε.
  • Διατηρούμε την κατάλληλη έκφραση στο πρόσωπό μας, αλλά και στη γλώσσα του σώματός μας, ώστε το μήνυμα που μεταφέρεται λεκτικά να συνάδει με το μη λεκτικό κομμάτι της επικοινωνίας.
  • Διατηρούμε έναν ψύχραιμο τόνο φωνής και διαχειριζόμαστε την απογοήτευσή μας όταν χρειάζεται να επαναλάβουμε κάτι για πολλοστή φορά.
  • Χρησιμοποιούμε απλές, σύντομες και συγκεκριμένες προτάσεις, αποφεύγοντας τις μακροσκελείς απαντήσεις ή αναφορές καθώς και τις απότομες αλλαγές θέματος συζήτησης, ενώ είναι σημαντικό πάντα να επιβεβαιώνουμε ότι έχουν γίνει κατανοητά όσα έχουν λεχθεί.
  • Αν κατά τη διάρκεια της συνομιλίας μας με το άτομο, παρεμβαίνουν άλλοι ήχοι που δυσκολεύουν ακόμα περισσότερο την επικοινωνίας, περιορίζουμε τους συγκεκριμένους θορύβους, είτε κλείνοντας την πόρτα, τα παράθυρα, ή την τηλεόραση, είτε αναμένουμε λίγο ώστε να επικρατήσει ένα πιο ήσυχο περιβάλλον.
  • Προσέχουμε σχεδόν πάντα να προειδοποιούμε με κάποιον τρόπο ότι βρισκόμαστε στο χώρο, ώστε να μην αιφνιδιάσουμε το ηλικιωμένο άτομα.
  • Διατηρούμε πάντα οπτική επαφή με το άτομο όπου συνομιλούμε, το κοιτάμε στο πρόσωπο ενισχύοντας με αυτόν τον τρόπο την επικοινωνία μας και δηλώνοντας ταυτόχρονα το ενδιαφέρον μας για όσα λέγονται.
  • Αν το άτομο δεν ακούει καθόλου, υιοθετούμε τρόπους, ύστερα από κοινή συμφωνία μαζί του, που θα βοηθήσουν την επικοινωνίας μας, όπως μέσω γραπτών μηνυμάτων ή νοημάτων, ανάλογα με το πώς επιθυμεί και νιώθει άνετα το ίδιο το άτομο να επικοινωνεί.

Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι δεν είναι επιθυμία των ηλικιωμένων ανθρώπων να μην ακούν, αλλά πραγματικά δυσκολεύονται να ακούσουν, ενώ είναι σημαντικό να μην παραιτηθούμε από την προσπάθεια να επικοινωνήσουμε μαζί τους. Επιμένουμε να τους μιλάμε, να τους ρωτάμε τι θέλουν ή τι πιστεύουν, αποφεύγοντας την απομόνωσή τους και διατηρώντας ένα όσο το δυνατόν πιο κατάλληλο και υποστηρικτικό πλαίσιο επικοινωνίας.