Grandmama

Η ψυχολογική κατάσταση των ηλικιωμένων στη διάρκεια της πανδημίας

από την Άννα Δάλλα

grandmama team



Τόσο η αλλαγή στη ρουτίνα τους όσο και η κοινωνική απομόνωση, αλλά και η ψυχολογική πίεση που προκύπτει εξαιτίας της μοναξιάς και του εγκλεισμού στο σπίτι, αλλά και του στρες και του φόβου που προκαλεί το ενδεχόμενο της αρρώστιας, μπορεί να δημιουργήσουν άγχος, αναστάτωση και ανασφάλεια στους ηλικιωμένους.

Το γεγονός ότι οι ηλικιωμένοι, αλλά και όσοι έχουν προϋπάρχουσες ασθένειες έχουν χαρακτηριστεί ως ευπαθείς ομάδες, που κινδυνεύουν περισσότερο από τον κορωναϊό, τους δημιουργεί περισσότερο άγχος από αυτό που έχουμε όλοι οι υπόλοιποι αυτήν την εποχή. Το στρες που νοιώθουν δεν περιορίζεται μόνο στην προσπάθειά τους να παραμείνουν υγιείς, αλλά συνοδεύεται και από τον φόβο ότι αν κολλήσουν τον ιό είναι πολύ πιθανό να έχουν επιπλοκές, να χρειαστούν νοσοκομειακή περίθαλψη, ακόμα και να κινδυνέψει η ζωή τους. Δεν είναι μάλιστα καθόλου απίθανο να νοιώθουν και θυμό για την κατάσταση, μέσα στη δύνη της οποίας βρέθηκαν και την οποία καλούνται τώρα να διαχειριστούν. Το πρόβλημα μπορεί να είναι ακόμα μεγαλύτερο για ανθρώπους που βιώνουν διανοητική έκπτωση και άνοια γιατί δυσκολεύονται να συνειδητοποιήσουν την κατάσταση, τη σοβαρότητά της, αλλά και τα μέτρα που καλούμαστε να πάρουμε όλοι ώστε να παραμείνουμε ασφαλείς. Έτσι, πέφτει ακόμα μεγαλύτερο βάρος στους φροντιστές και τους συγγενείς που προσπαθούν να εξηγούν και να δικαιολογούν την κατάσταση διαρκώς και ταυτόχρονα να φροντίζουν για την ασφάλεια και την καλή υγεία των ηλικιωμένων.

Οι ηλικιωμένοι έχουν συνηθίσει να ακολουθούν μία ρουτίνα, που συχνά περιλαμβάνει τη βόλτα τους, το να πηγαίνουν στην τράπεζα για τη σύνταξή τους, στον γιατρό και το φαρμακείο για τα φάρμακά τους, στα μαγαζιά για να κάνουν τα ψώνια τους, στο καφενείο, στα εγγόνια τους, στα παιδιά τους… Ξαφνικά όλα αυτά χρειάζεται να αλλάξουν. Τα περισσότερα να σταματήσουν και άλλα να γίνονται με πολύ μεγάλη προσοχή ή –όταν είναι δυνατόν- να τα κάνουν άλλοι γι’ αυτούς. Ξαφνικά τα παιδιά τους –που είχαν συνηθίσει οι ίδιοι να τα βοηθάνε- με τις καθημερινές δουλειές, τα ψώνια, το μαγείρεμα, το babysitting, θα πρέπει να τους ψωνίζουν και να τους εξυπηρετούν. Και βέβαια θα πρέπει να μην είναι πολύ απαιτητικοί και δύσκολοι, να επιδεικνύουν υπομονή και να μην παραπονιούνται ούτε να δυσανασχετούν για όλα όσα συμβαίνουν.

Ταυτόχρονα, μπορεί να έχουν ακούσει ότι στα νοσοκομεία και στις εντατικές δίνεται προτεραιότητα στους νεότερους και ότι ορισμένοι εκφράζουν τις αμφιβολίες τους σχετικά με τα τόσο αυστηρά μέτρα που έχουν ληφθεί ώστε να προστατευτούν κυρίως οι ηλικιωμένοι και οι ευπαθείς. Όλα αυτά, συν τον φόβο και το στρες που νοιώθουν σχετικά με το ενδεχόμενο να κολλήσουν και να κινδυνέψουν, τους κάνουν να νοιώθουν σαν πολίτες δεύτερης κατηγορίας. Σαν να μην αντιλαμβάνονται οι νεότεροι όλα όσα έχουν προσφέρει στη ζωή τους και τώρα προτιμούν να τους «ανταλλάξουν» με… μία βόλτα στο πάρκο ή την παραλία, καθώς αψηφώντας τα μέτρα της κοινωνικής αποστασιοποίησης αυξάνεται η πιθανότητα της μετάδοσης του ιού.

Παρ’ όλα αυτά, όπως και πολλές άλλες περιόδους στο παρελθόν, αυτή είναι μία στιγμή που χρειάζεται να αντλήσουν υπομονή και δύναμη από τα όσα έχουν ζήσει και ξεπεράσει και να αντιμετωπίσουν κι αυτόν τον σκόπελο, βγαίνοντας νικητές. Σίγουρα χρειάζεται να παραμείνουν στο σπίτι, να προσέξουν, να κρατήσουν την ψυχραιμία τους και την ηρεμία τους και να δημιουργήσουν καινούργιες ρουτίνες, που να περιλαμβάνουν:

*Την επικοινωνία με τους αγαπημένους τους με όσα μέσα διαθέτουν. Το τηλέφωνο είναι σίγουρα μία επιλογή και αν έχουν ίντερνετ σίγουρα οι διάφορες ψηφιακές επιλογές- θα βοηθήσουν.

*Την ελαφριά άσκηση με τη βοήθεια διαφόρων προγραμμάτων που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο ή κάνοντας κάποιες δουλειές στο σπίτι, που σίγουρα είναι απαραίτητες αυτήν την εποχή.

*Το μαγείρεμα, που βοηθάει στο να τρώνε υγιεινά και βέβαια να περνάνε την ώρα τους ευχάριστα και δημιουργικά.

*Το να ασχολούνται με ευχάριστες δραστηριότητες (π.χ. το διάβασμα βιβλίων, η κηπουρική, η ζωγραφική, οι ταινίες, το πλέξιμο, το κέντημα κ.ά.), που παίρνουν τη σκέψη τους από την κατάσταση που βιώνουμε.

Επίσης, σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να αυτοπεριορίζονται και να μην βλέπουν συνεχώς ειδήσεις και εκπομπές που να σχετίζονται με τον κορωναϊό, γιατί το μόνο που θα καταφέρουν είναι να αγχωθούν και να νοιώθουν πολύ πιεσμένοι αν έχουν ασταμάτητα εκεί το μυαλό τους.