Grandmama

Φροντιστής: Η γέφυρα επικοινωνίας με τον ηλικιωμένο

Από την Ελευθερία Μπερδέκλη

Ψυχολόγο



Ο ρόλος του φροντιστή έχει πολλές ευθύνες, αρμοδιότητες και απαιτήσεις. Κάποιες από αυτές συνήθως θεωρούνται αυτονόητες, κάποιες δίνονται ως οδηγίες, χωρίς όμως ενημέρωση ή περαιτέρω ανάλυση. Κάποιες επικοινωνούνται πιο σωστά και διεξοδικά.

Ο φροντιστής γνωρίζει ότι είναι απαραίτητη και άκρως σημαντική, παρόλο που δεν είναι πάντα εύκολη, η τακτική και ειλικρινής επικοινωνία με τους αρμόδιους γιατρούς και επαγγελματίες υγείας που έχουν αναλάβει τη θεραπεία του ατόμου που φροντίζει. Οι επαγγελματίες με τους οποίους χρειάζεται να είναι σε συχνή επαφή και επικοινωνία ο φροντιστής είναι τόσο οι αρμόδιοι γιατροί και νοσοκόμες, που γνωρίζουν αναλυτικά το ιατρικό ιστορικό του ατόμου και καθορίζουν το ιατρικό θεραπευτικό πλαίσιο που ακολουθείται, καθώς και οι επαγγελματίες υγείας, όπως οι φυσιοθεραπευτές, οι εργοθεραπευτές, οι διατροφολόγοι, οι ψυχολόγοι, που επίσης σχεδιάζουν και οργανώνουν βασικά σημεία της καθημερινότητας του ηλικιωμένου.

Η διεπιστημονική αυτή ομάδα είναι απαραίτητο να εντάσσει και τον φροντιστή, ο οποίος χρειάζεται να έχει ενεργό ρόλο, καθώς αποτελεί τον κύριο και συνδετικό κρίκο σε όσα γίνονται σε κάποιο θεραπευτικό πλαίσιο και σε αυτά που συνεχίζονται στο οικείο πλαίσιο του ατόμου. Η συνέχεια και η διατήρηση κοινής γραμμής και αντιμετώπισης είναι καίριας σημασίας για την εξελικτική πορεία του ηλικιωμένου, είτε πάσχει από κάποια ασθένεια, είτε απλά χρειάζεται υποστήριξη στη καθημερινή του διαβίωση.

Κάποιες φορές, δυστυχώς, ο φροντιστής αποκλείεται από την ομάδα ή δυσκολεύεται να υπερασπιστεί αυτό το αναφαίρετο δικαίωμά του. Είναι σημαντικό να αντιληφθεί ο ίδιος και να το μεταδώσει και στους υπόλοιπους ότι χρειάζεται να έχει λόγο, και ότι είναι απαραίτητος, καθώς οι πληροφορίες που μπορεί να προσφέρει είναι ουσιαστικές για το άτομο που προσέχει και μπορούν να τροποποιήσουν ανά πάσα στιγμή το θεραπευτικό πλάνο που ακολουθείται, καθώς είναι το πρόσωπο εκείνο που περνά τον περισσότερο χρόνο μαζί με τον ηλικιωμένο που προσέχει και τον γνωρίζει αρκετά καλά, τόσο τον ίδιο, όσο και τις ανάγκες και τις συνήθειές του.

Σε αυτό το σημείο χρειάζεται ο φροντιστής να υποστηριχθεί και από τα μέλη της οικογένειας, αν υπάρχουν, και να διασαφηνιστεί ότι για να αποδώσει τα μέγιστα στη δουλειά του είναι απαραίτητο να ενημερώνεται και να επικοινωνεί με την αρμόδια ομάδα.

Αρκετά βοηθητικά μπορούν να αποδειχτούν τα παρακάτω:

  • Μια γραπτή λίστα με ό,τι ο φροντιστής επιθυμεί να γνωρίζει, τις απορίες και τους προβληματισμούς του, ακόμα και τις προσωπικές του παρατηρήσεις. Η γραπτή λίστα θα οργανώσει τον ίδιο τον φροντιστή, αλλά θα δείξει και μια υπεύθυνη επαγγελματική στάση προς τους επαγγελματίες υγείας.
  • Σημειώσεις των απαντήσεων. Το να κρατά σημειώσεις ο φροντιστής από τον διάλογο και τις απαντήσεις των γιατρών, εμπνέει εμπιστοσύνη και διαφυλάσσει τη σοβαρή επαγγελματική δουλεία που γίνεται, καθώς δείχνει ότι λαμβάνονται σοβαρά υπόψη όσα λέγονται.
  • Διευκρινήσεις. Σίγουρα θα υπάρχουν θέματα και απορίες που θα προκύπτουν τακτικά και είναι σημαντικό να μην μένουν αναπάντητα ερωτήματα. Από τη στιγμή που ο φροντιστής έχει την ευκαιρία να έρθει σε επαφή με τη διεπιστημονική ομάδα πρέπει να την αξιοποιήσει και να λύσει όποια απορία έχει.

Σε όλη αυτή την απαραίτητη διαδικασία επικοινωνίας είναι σημαντική η στήριξη της οικογένειας προς τον φροντιστή. Σε συζητήσεις που αφορούν την επικοινωνία πληροφοριών και επιμέρους οδηγιών και στρατηγικών για την υγεία του ηλικιωμένου, η οικογένεια χρειάζεται να υποστηρίζει την παρουσία του φροντιστή, καθώς με αυτόν τον τρόπο διασφαλίζεται μια ουσιαστική ενημέρωση και συνειδητοποίηση όλων των απαραίτητων ιατρικών και θεραπευτικών μέτρων που πρέπει να ληφθούν.

Η επικοινωνία είναι αμφίδρομη, θέλει δυο πλευρές, ανοιχτές στο να ανταλλάξουν μηνύματα, ιδέες, σκέψεις συναισθήματα. Ο φροντιστής είναι αρμόδιος και υπεύθυνος να διασφαλίσει από τη δική του πλευρά, ανοιχτό τον δίαυλο επικοινωνίας. Αυτό που μένει είναι και η άλλη πλευρά να αναγνωρίσει το πόσο καίριος και βοηθητικός είναι ο ρόλος του φροντιστή.