Grandmama

Πώς να αντιμετωπίσω ένα εγκεφαλικό επεισόδιο;

Από τον Γιώργο Λιακάκη

MD, Dr. med, PhDc, Νευρολόγο, Ερευνητικό συνεργάτη Α' Πανεπιστημιακής Νευρολογικής Κλινικής, Αιγινήτειο Νοσοκομείο, Επιστημονικό συνεργάτη Νοσοκομείου Metropolitan



Τα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια (AEE) αποτελούν την πέμπτη συχνότερη αιτία θανάτου στις δυτικές κοινωνίες και την πρώτη αιτία κάποιας μορφής αναπηρίας. Αφορούν σε διαταραχή στη λειτουργία του εγκεφάλου που είναι αγγειακής αιτιολογίας και συγκεκριμένα οφείλεται είτε σε απόφραξη αγγείου (με αποτέλεσμα την ισχαιμία), είτε σε ρήξη αγγείου με επακόλουθο την αιμορραγία. Το πλέον σημαντικό όταν εμφανιστεί η συμπτωματολογία ενός εγκεφαλικού επεισοδίου είναι η αναγνώρισή της από το περιβάλλον του ασθενούς και η έγκαιρη αντιμετώπιση του.

Τα συμπτώματα ενός εγκεφαλικού επεισοδίου μπορεί να περιλαμβάνουν:

  • Ξαφνικό μούδιασμα ή αδυναμία του προσώπου, χεριού ή ποδιού στη μία πλευρά του σώματος.
  • Απότομη αλλαγή του επιπέδου συνείδησης με σύγχυση, δυσκολία στην κατανόηση και την ομιλία.
  • Αιφνίδιας έναρξης διαταραχή στην όραση.
  • Ξαφνική δυσχέρεια στο περπάτημα, αίσθημα ζάλης, δυσκολία στην ισορροπία και τον προσανατολισμό.
  • Απότομης έναρξης πονοκέφαλος.

Με την εμφάνιση κάποιου ή κάποιων από τα παραπάνω συμπτώματα είναι επιβεβλημένη η άμεση μετάβαση στα επείγοντα (νευρολογικά περιστατικά) ενός νοσοκομείου. Επίσης, πολύ σημαντική πληροφορία για τη μετέπειτα διαχείριση του ασθενούς είναι η γνώση του χρονικού σημείου της έναρξης των συμπτωμάτων.

Τα αιμορραγικά εγκεφαλικά επεισόδια αντιστοιχούν περίπου στο 20% του συνόλου των εγκεφαλικών. Όταν πρόκειται για αιμορραγία μικρής έκτασης είναι δυνατή η συντηρητική διαχείριση, ενώ σε αντίθετη περίπτωση πραγματοποιείται νευροχειρουργική επέμβαση με σκοπό τον έλεγχο και τον περιορισμό της αιμορραγίας. Σε ό,τι αφορά τα ισχαιμικά εγκεφαλικά επεισόδια υπάρχουν περιπτώσεις όπου τα συμπτώματα διαρκούν ελάχιστα χωρίς να αφήνουν νευρολογικό έλλειμμα ή απεικονιστικό αποτύπωμα. Μια τέτοια περίπτωση μπορεί να αξιοποιηθεί σαν προειδοποίηση για τον έγκαιρο έλεγχο και τη δευτερογενή προφύλαξη του ασθενούς ώστε να αποτραπεί ένα σοβαρότερο εγκεφαλικό επεισόδιο στο μέλλον. Η σύγχρονη νευρολογία μπορεί να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τα ισχαιμικά εγκεφαλικά επεισόδια τόσο με ενδοφλέβια θεραπεία  θρομβόλυσης όσο και με ενδαρτηρεκτομή (αφαίρεση μεγαλύτερων θρόμβων επεμβατικά μέσω του αποφραχθέντος αγγείου). Για την επιτυχία ωστόσο των ανωτέρω θεραπειών σημαντικός είναι ο παράγοντας του χρόνου, καθώς κάθε λεπτό που περνά μπορεί να κοστίζει ένα μεγάλο αριθμό νευρώνων που ισχαιμούν και πεθαίνουν.

Ο τακτικός καρδιολογικός έλεγχος και η ρύθμιση των παραγόντων αγγειακού κινδύνου (σακχάρου αίματος, χοληστερίνης, αρτηριακής πίεσης) τόσο μέσω της διατροφής και της καθημερινής σωματικής άσκησης, όσο και φαρμακευτικά, σε συνδυασμό με την αποχή από το κάπνισμα μπορούν να δράσουν προληπτικά για ένα εγκεφαλικό επεισόδιο τόσο πρωτογενώς, πριν δηλαδή συμβεί κάποιο εγκεφαλικό, όσο και δευτερογενώς, δηλαδή μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο προκειμένου να μην επαναληφθεί. Παρά την τεράστια πρόοδο που συντελείται στον τομέα της νευρολογικής αποκατάστασης με τη συμβολή της φυσικοθεραπείας, εργοθεραπείας, λογοθεραπείας, ψυχοθεραπείας και μουσικοθεραπείας, είναι σημαντικό να δίνεται ιδιαίτερη σημασία στην πρόληψη της υγείας του εγκεφάλου, ενός οργάνου ιδιαίτερα ευαίσθητου στις διαταραχές της αιμάτωσης και με μηδαμινή σχεδόν αναγεννησιμότητα, καθώς και να θυμόμαστε ότι στην περίπτωση εμφάνισης συμπτωμάτων εγκεφαλικού επεισοδίου, ισχύει ο κανόνας ότι: Time = brain, δηλαδή χρόνος = νευρώνες και ότι είναι σημαντική η άμεση παρέμβαση.