Grandmama

Αναλύοντας τη σκλήρυνση κατά πλάκας

Από τον Γιώργο Λιακάκη

MD, Dr. med, PhDc, Νευρολόγο, Ερευνητικό συνεργάτη Α' Πανεπιστημιακής Νευρολογικής Κλινικής, Αιγινήτειο Νοσοκομείο, Επιστημονικό συνεργάτη Νοσοκομείου Metropolitan



Η πολλαπλή σκλήρυνση ή σκλήρυνση κατά πλάκας, όπως είναι περισσότερο γνωστή, είναι μια αυτοάνοση νόσος  που αφορά  το κεντρικό νευρικό σύστημα (ΚΝΣ). Στη νόσο αυτή, η φλεγμονώδης απάντηση στρέφεται κατά της μυελίνης, του προστατευτικού δηλαδή περιβλήματος των νευρώνων, αλλά επηρεάζει επίσης τα κύτταρα που παράγουν  τη μυελίνη αλλά και τα ίδια τα νευρικά κύτταρα, με τελικό αποτέλεσμα τη διατάραξη ή την παύση της μετάδοσης νευρικών σημάτων εντός του ΚΝΣ. Τα συμπτώματα ποικίλουν και δημιουργούν διαφορετικό βαθμό ενόχλησης ή περιορισμού στους ασθενείς. Η φυσική πορεία της νόσου μπορεί να διαφοροποιείται ανά περίπτωση εκδηλώνοντας άλλοτε μια καλοήθη αργή πορεία χωρίς σημαντικό περιορισμό της ποιότητας ζωής και άλλοτε οδηγώντας σύντομα σε βαριά αναπηρία.

Τα αίτια της νόσου δεν είναι ακριβώς γνωστά. Φαίνεται όμως να σχετίζονται με πολλαπλούς παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν το ανοσοποιητικό. Μελέτες έχουν δείξει ότι άτομα που μεγαλώνουν σε χώρες σε μεγάλη απόσταση από τον ισημερινό, έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να αναπτύξουν τη νόσο, ανεξάρτητα από το γενετικό τους υπόβαθρο. Ακόμα, επιβαρυντικό ρόλο φαίνεται να παίζει το κάπνισμα, η παχυσαρκία σε παιδική ηλικία, αλλά και η έλλειψη βιταμίνης D. Η πολλαπλή σκλήρυνση αφορά κυρίως τη μέση ηλικία, χωρίς να αποκλείονται διαγνώσεις σε παιδιά ή ηλικιωμένους και συχνά διαγιγνώσκεται δύσκολα, λόγω της ετερογένειας των συμπτωμάτων. Τα συμπτώματα μπορούν να εντοπίζονται όπου εμπλέκεται η νευρική λειτουργία, δηλαδή στο σύνολο σχεδόν των οργανικών συστημάτων και εκδηλώσεων. Η γενικευμένη κόπωση, οι διαταραχές ισορροπίας και βάδισης, η μυϊκή αδυναμία και η σπαστικότητα, οι διαταραχές αισθητικότητας (π.χ. μουδιάσματα), ο ίλιγγος και τα προβλήματα στην όραση μπορεί να οφείλονται σε πολλαπλή σκλήρυνση, ενώ δεν αποκλείονται ακόμη εκδηλώσεις που αφορούν το αυτόνομο νευρικό σύστημα (δυσλειτουργία κινητικότητας εντέρου, σεξουαλική δυσλειτουργία), αλλά και την ψυχική σφαίρα (κατάθλιψη).

Η διάγνωση προϋποθέτει τη συλλογή στοιχείων από την κλινική εξέταση, αλλά και εξειδικευμένες εργαστηριακές εξετάσεις που γίνονται από έμπειρο νευρολόγο και συνήθως προϋποθέτει νοσηλεία. Η σύγχρονη θεραπευτική παρέχει αρκετές επιλογές για την τροποποίηση της πορείας της νόσου και τον έλεγχο των συμπτωμάτων της. Η ολιστική αντιμετώπιση στοχεύει στην ισορροπημένη διατροφή, σωματική και νοητική άσκηση, αλλά και ψυχική στήριξη. Ανάλογα με τα ελλείμματα που επιφέρει η νόσος, ένα φάσμα ειδικοτήτων (φυσικοθεραπεία, εργοθεραπεία, λογοθεραπεία, ψυχοθεραπεία) μπορούν να διαμορφώσουν ένα προσωποποιημένο θεραπευτικό πλάνο που δρα συνεργικά με τις φαρμακευτικές θεραπείες και θωρακίζει τις νευρικές λειτουργίες, βελτιώνοντας σε βάθος χρόνου, το επίπεδο ποιότητας ζωής.