Grandmama

Έξι συχνές διατροφικές ελλείψεις στους ηλικιωμένους

Από τον Δρ. Λάμπρο Β. Μελίστα

PhD, MSc, Κλινικό Διαιτολόγο – Διατροφολόγο, Διδάκτορα Χαροκόπειου Πανεπιστημίου.



Οι ηλικιωμένοι έχουν την τάση να καταναλώνουν λιγότερες θερμίδες λόγω ελαττωμένης όρεξης και φυσικής δραστηριότητας. Αυτή η μείωση της θερμιδικής πρόσληψης μπορεί να οδηγήσει σε ελλείψεις βιταμινών και ανόργανων συστατικών. Τέτοιες διατροφικές ελλείψεις σχετίζονται με χρόνιες ασθένειες όπως οι καρδιοπάθειες, ο καρκίνος και η οστεοπόρωση.

Τι προκαλεί τις διατροφικές ελλείψεις;

Πολλοί παράγοντες μπορεί να οδηγήσουν σε διατροφικές ελλείψεις στους ηλικιωμένους και μπορεί να διαφέρουν από άτομο σε άτομο. Μερικές από τις κύριες αιτίες τέτοιων ελλείψεων είναι:

  • Ανεπαρκής πρόσληψη τροφίμων και θρεπτικών συστατικών.
  • Ελαττωμένη βιολογική ικανότητα απορρόφησης βιταμινών και άλλων θρεπτικών συστατικών λόγω γήρανσης.
  • Αλλαγές στη φυσιολογία που συνοδεύουν τη γήρανση όπως η απώλεια μνήμης και όρεξης.
  • Οικονομικοί παράγοντες που περιορίζουν τις αποφάσεις αγοράς τροφίμων.
  • Φάρμακα που μειώνουν την ικανότητα του σώματος να απορροφά θρεπτικά συστατικά.

Οι συνήθεις ανεπάρκειες βιταμινών και ανόργανων συστατικών μεταξύ των ενηλίκων περιλαμβάνουν:

  • Το ασβέστιο: σημαντικό για την οστική πυκνότητα και αντοχή, βρίσκεται στα σκούρα πράσινα φυλλώδη λαχανικά και τα γαλακτοκομικά προϊόντα. Όταν δεν παίρνουμε επαρκείς ποσότητες από τη διατροφή ή δεν αφομοιώνεται σωστά το ασβέστιο που παίρνουμε χρειάζεται να το αναζητήσουμε μέσω συμπληρωμάτων ασβεστίου. Η έλλειψη ασβεστίου μπορεί να οδηγήσει σε ελαττωμένη οστική πυκνότητα, μειωμένη κινητικότητα και τραυματισμούς από πτώσεις.
  • Η βιταμίνη D: σε συνδυασμό με το ασβέστιο συμβάλουν στη διατήρηση γερών. Η βιταμίνη D συντίθεται φυσιολογικά από τον οργανισμό μέσω του ηλιακού φωτός, αλλά βρίσκεται και σε ορισμένα είδη ψαριών και εμπλουτισμένα τρόφιμα, (π.χ. χυμοί πορτοκαλιού, γάλα).
  • Το μαγνήσιο: αυτό το ανόργανο συστατικό παίζει ρόλο σε πολλές λειτουργίες του οργανισμού, όπως η ρύθμιση της γλυκόζης και της αρτηριακής πίεσης. Βρίσκεται σε πολλές πηγές φυτικής και ζωικής προέλευσης, όπως τα σκούρα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, οι ξηροί καρποί, κάποιοι σπόροι και προϊόντα ολικής αλέσεως.
  • Βιταμίνη C: είναι μια βιταμίνη που παίζει ρόλο στην απορρόφηση των πρωτεϊνών, καθώς και στη δημιουργία συνδετικού ιστού, που είναι ζωτικής σημασίας για την επούλωση πληγών. Η βιταμίνη C έχει, παράλληλα, αντιοξειδωτική δράση που μπορεί να συμβάλει στην πρόληψη ασθενειών όπως ο καρκίνος. Φρούτα και λαχανικά με έντονα και λαμπερά χρώματα είναι οι καλύτερες πηγές βιταμίνης C, όπως τα εσπεριδοειδή, οι ντομάτες και οι πιπεριές.
  • Βιταμίνη Ε: οι αντιοξειδωτικές ιδιότητες της βιταμίνης Ε την καθιστούν πολύ χρήσιμη στην εξουδετέρωση ελεύθερων ριζών,  οι οποίες σχετίζονται με την πρόκληση διαφόρων ασθενειών. Επίσης, η βιταμίνη Ε υποστηρίζει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Βρίσκεται σε ξηρούς καρπούς, ορισμένους σπόρους και φυτικά έλαια.
  • Βιταμίνη Β6: Οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β επιτελούν πολλές λειτουργίες στο σώμα, οι κυριότερες από τις οποίες είναι η συμμετοχή στον μεταβολισμό των πρωτεϊνών και η εμπλοκή στη γνωστική λειτουργία. Οι πλουσιότερες πηγές βιταμινών Β είναι τα ψάρια, το συκώτι, οι πατάτες και άλλα αμυλώδη λαχανικά.

Για την αντιμετώπιση των διατροφικών ελλείψεων, οι ηλικιωμένοι θα πρέπει να λαμβάνουν επαρκείς ποσότητες φρούτων, λαχανικών και προϊόντων ολικής αλέσεως, καθώς και να διατηρούν σε χαμηλά επίπεδα την πρόσληψη κορεσμένων λιπών και νατρίου. Οι αρμόδιοι επιστήμονες υγείας (διαιτολόγοι, ιατροί) μπορούν να τους καθοδηγήσουν συστήνοντας συγκεκριμένα τρόφιμα ή και συμπληρώματα για να διασφαλιστεί η επαρκής λήψη βιταμινών και ανόργανων συστατικών.