Grandmama

Pet therapy. Ας το γνωρίσουμε

Από τη Μαρίνα Λυμπεροπούλου

Animal Assisted Therapy trainer & handler, www.pets.gr



Η ιδέα του pet therapy σε ηλικιωμένους στην Ελλάδα ξεκίνησε με αφορμή την κυρία Νατάσσα, μία τρόφιμο του Ευρωπαϊκού Οικοτροφείου, που ήταν τρομερά επιθετική προς τις νοσηλεύτριες, είχε μίσος για τις γυναίκες και δεν τις ήθελε κοντά της, ενώ παράλληλα δεν έκανε παρέα με άλλους τροφίμους. Μετά από μία τυχαία επίσκεψη των σκύλων (θεραπευτών πλέον) στον χώρο της μονάδας, μας εξέπληξε. Ξαφνικά, ενώ φώναζε και μιλούσε άσχημα σε όλους τους παρευρισκόμενους, μόλις είδε τους σκύλους άρχισε να τους χαϊδεύει, να τους μιλάει γλυκά και μόλις 10 λεπτά μετά την επαφή μαζί τους, επέστρεψε και ζητούσε συγγνώμη από τους νοσηλευτές. Τους έλεγε ότι το μυαλό της δεν τη βοηθάει τελευταία, το ξέρει ότι εκείνη έχει το πρόβλημα και ότι γίνεται ανυπόφορη κάποιες φορές.

Με αυτήν την αφορμή ξεκίνησε ένα διετές ερευνητικό πρόγραμμα με τη συνεργασία ειδικών (ψυχίατροι, ψυχολόγοι) με σκοπό τη θεραπεία ηλικιωμένων με άνοια και κατάθλιψη.

Είναι γνωστό ότι στην αρχαιότητα πολλά είδη ζώων λατρεύονταν και θεωρούνταν μέλη της οικογένειας. Αυτό που δεν είναι γνωστό, είναι το τι ώθησε τους ανθρώπους στο να κακοποιούν τα ζώα σε τόσο μεγάλο βαθμό σε όλο τον πλανήτη. Όποιοι και αν είναι οι λόγοι που τους οδήγησαν σε τέτοιες συμπεριφορές, φαίνεται πως σήμερα είναι πιο ευαισθητοποιημένοι. Πλέον, θεωρείται πως τα ζώα έχουν συναισθήματα και συνείδηση, ενώ ταυτόχρονα έχουν τη μοναδική ικανότητα να βοηθούν τους ανθρώπους με διαφορετικούς τρόπους. Το πιο σημαντικό είναι ότι γενναιόδωρα προσφέρουν στον άνθρωπο την αίσθηση της ισορροπίας και της ηρεμίας.

Είναι συνηθισμένο, όταν ένας άνθρωπος νιώθει άγχος ή στεναχώρια και θέλει να ηρεμήσει, να πηγαίνει στη φύση. Η ηρεμία στο βλέμμα ενός άγριου ζώου, μπορεί να μεταφερθεί στον άνθρωπο με μία ματιά και μπορεί να τον βοηθήσει να νιώσει γαλήνη, ενώ παράλληλα μπορεί να συμβάλει στο να αλλάξει τη ζωή του και τον τρόπο σκέψης του.

Συμβαίνει συχνά κατά τις συνεδρίες που κάνουμε με τους σκύλους και τις γάτες, ένα άτομο μεγάλης ηλικίας να μην θέλει να έρθει σε επαφή με τα κατοικίδια και να έχει απέναντί τους ένα συναίσθημα άρνησης, αφού του θυμίζουν πολλές φορές τα νεανικά του χρόνια, όπου τα ζώα χρησιμοποιούνταν μόνο για εργασία, άρα δεν είχαν καμία άλλη χρησιμότητα, ειδικότερα στον χώρο όπου βρίσκεται τώρα και χρειάζεται να υπάρχει καθαριότητα και καλές συνθήκες υγιεινής. Παράλληλα, οι ηλικιωμένοι είναι πιθανό να νιώθουν ότι τα ζώα μπορεί να τους μεταδώσουν ασθένειες και έτσι δεν θα έπρεπε να βρίσκονται σε μία μονάδα φροντίδας ηλικιωμένων.

Αυτό που κάνω στη διαδικασία του pet therapy είναι να τους ακούω προσεκτικά, όσο οι σκύλοι κάθονται κάτω ήρεμοι και ενώ άλλοι άνθρωποι παράλληλα έρχονται κοντά τους, τους καλούν για να τους χαϊδέψουν, να τους δώσουν λιχουδιές ή να παίξουν μαζί τους. Έχω παρατηρήσει πως κατά την επόμενη συνεδρία, το 99% των ανθρώπων της παραπάνω κατηγορίας έρχονται κοντά στους σκύλους, τους καλούν, μερικοί τους δίνουν και λίγο από το φαγητό τους και πολλές φορές μπορεί ακόμα και να χαμογελάσουν. Μετά από αυτήν την εμπειρία, όλοι έχουν να μοιραστούν μαζί μας μια ιστορία σχετικά με ένα ζώο που είχαν κάποτε αγαπήσει.

Εκείνη τη στιγμή, ξέρω πως αυτό το άτομο έχει κάνει μία μεγάλη συναισθηματική πρόοδο, ενώ έχει παράλληλα ωριμάσει με το να έρχεται κοντά σε ένα είδος το οποίο κάποτε αγνοούσε. Ταυτόχρονα, αγνοούσε και τα συναισθήματά του απέναντι του.

Είναι γεγονός ότι οι άνθρωποι μεγάλης ηλικίας που έχουν ζήσει τη μισή ζωή τους στο χωριό και μετά έρχονται στην πόλη, έχουν ξεχάσει πόση ηρεμία μπορεί να τους μεταδώσει η φύση. Αλλά φαίνεται πως οι παλιές μνήμες επανέρχονται όταν για κάποιο λόγο χρειαστεί να συμβιώσουν με κάποιο ζώο, ακόμα και αν πρόκειται για το ηλιοβασίλεμα της ζωής τους. Επίσης, είναι σύνηθες όταν πρόκειται για ηλικιωμένους από αγροτικό περιβάλλον, να βλέπουμε ότι ξαφνικά αρχίζουν να βλέπουν τα ζώα σε ένα νέο και διαφορετικό επίπεδο.

Τα κατοικίδια είναι και αυτά πρεσβευτές του φυσικού κόσμου, που μιλούν διαφορετική γλώσσα και κάτω από κάποιες συνθήκες μπορούν να «δουλέψουν» μαζί μας στο πλαίσιο της αρμονικής συμβίωσης. Όπως ακριβώς όμως ισχύει στη διπλωματία, το άλλο μέρος θα πρέπει να είναι έτοιμο να δεχτεί το μήνυμα.