Grandmama

Τα 7 στάδια του Αλτσχάιμερ

από τη Μυρτώ Αντωνοπούλου

grandmama team



Ποια είναι τα 7 στάδια του Αλτσχάιμερ και ποια τα σημάδια που θα μας οδηγήσουν στον γιατρό;

«Ο πατέρας μου ξεχνάει συχνά τα γεγονότα της προηγούμενης μέρας. Μπορεί να έχει Αλτσχάιμερ;» «Η μητέρα μου κάποιες φορές χάνει τις λέξεις που θέλει να χρησιμοποιήσει. Έχω αρχίσει και ανησυχώ.» Το Αλτσχάιμερ είναι μια νόσος που μας φοβίζει, ωστόσο τις περισσότερες φορές τα συμπτώματα που παρατηρούμε στους δικούς μας ανθρώπους, δεν είναι ανησυχητικά, αφού οφείλονται αποκλειστικά και μόνο στην προχωρημένη ηλικία. Ας διαβάσουμε παρακάτω τα στάδια της νόσου για να γνωρίζουμε την εξέλιξή της και αν παρατηρήσουμε κάτι ανησυχητικό, πριν αγχωθούμε, να απευθυνθούμε σε έναν νευρολόγο-ψυχίατρο, ο οποίος θα πάρει το ιστορικό του ασθενή και θα τον υποβάλει σε ειδικά ψυχολογικά τεστ για να αποφανθεί αν πρόκειται για Αλτσχάιμερ ή όχι.

1ο Στάδιο

Δεν υπάρχουν συμπτώματα άνοιας, επομένως η ασθένεια δεν γίνεται αντιληπτή.

2ο Στάδιο

Ο ασθενής μπορεί να ξεχνάει λέξεις, να μην μπορεί να φέρει στο μυαλό του ονόματα που γνώριζε στο παρελθόν, να δυσκολεύεται να θυμηθεί τη θέση που έχει τοποθετήσει καθημερινά αντικείμενα (π.χ. τα κλειδιά ή τα γυαλιά του). Η νόσος δεν μπορεί να διαγνωστεί ούτε σε αυτό το στάδιο, επειδή τα συμπτώματα αυτά είναι πιθανό να σχετίζονται με την ηλικία και να είναι απολύτως φυσιολογικά.

3ο Στάδιο

Ο ασθενής δυσκολεύεται να βρει τη λέξη ή το όνομα που ψάχνει και δεν μπορεί να συγκρατήσει ονόματα ανθρώπων που γνωρίζει για πρώτη φορά. Ξεχνάει αμέσως όσα διάβασε και χάνει τα πράγματά του. Οι κοντινοί του άνθρωποι αρχίζουν να εντοπίζουν το πρόβλημα. Σε αυτή τη φάση, η αδυναμία συγκέντρωσης και τα προβλήματα μνήμης μπορούν να γίνουν αντιληπτά με κλινική εξέταση.

4ο Στάδιο

Ο ασθενής ξεχνάει πρόσφατα γεγονότα και έχει κενά μνήμης στην προσωπική του ιστορία. Δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί σε κάποια δραστηριότητα (π.χ. να διαβάσει ή να παρακολουθήσει τηλεόραση), δεν μπορεί να εκτελέσει απλές, καθημερινές εργασίες, όπως π.χ. η πληρωμή λογαριασμών, ενώ του είναι δύσκολο να εκτελέσει αριθμητικές πράξεις. Γίνεται κυκλοθυμικός. Αυτό είναι το στάδιο (θεωρείται πρώιμο στάδιο της νόσου), κατά το οποίο γίνεται συνήθως η διάγνωση.

5ο Στάδιο

O ασθενής αντιμετωπίζει μια μέτρια προς σοβαρή γνωστική εξασθένηση, με αποτέλεσμα να χρειάζεται βοήθεια στην καθημερινότητά του. Δεν θυμάται απλά πράγματα, όπως το τηλέφωνο ή τη διεύθυνσή του, συχνά νιώθει σύγχυση σχετικά με το ποια μέρα είναι ή το πού βρίσκεται. Δυσκολεύεται να επιλέξει ρούχα κατάλληλα για την εποχή, αλλά ακόμα θυμάται λεπτομέρειες για τον ίδιο και την οικογένειά του (π.χ. το όνομά του, τα ονόματα των παιδιών του). Δεν χρειάζεται βοήθεια με το φαγητό και είναι ακόμα σε θέση να πηγαίνει στην τουαλέτα μόνος του.

6ο Στάδιο

Η κατάστασή του επιδεινώνεται και παρατηρείται πλέον σοβαρή εξασθένηση των νοητικών του λειτουργιών. Είναι σε θέση να αναγνωρίζει τα άτομα που τον φροντίζουν (π.χ. σύζυγος ή φροντιστής), αλλά ξεχνάει τα ονόματά τους. Θυμάται το δικό του όνομα, αλλά έχει κενά μνήμης στην προσωπική του ιστορία και γενικά ξεχνά πρόσφατες εμπειρίες. Συχνά, δεν έχει αίσθηση του χρόνου, του τόπου και τη εποχής, χρειάζεται βοήθεια στο ντύσιμο και έχει κάποιον ανάγκη στην τουαλέτα (π.χ. για την προσωπική του καθαριότητα). Αντιμετωπίζει διαταραχές στον ύπνο (π.χ. μπορεί να κοιμάται μέσα στη μέρα και να δυσκολεύεται να τον πάρει ο ύπνος το βράδυ), ενώ εμφανίζει και αλλαγές στην προσωπικότητά του, π.χ. γίνεται καχύποπτος («Η κυρία που με προσέχει, με κλέβει») ή ακόμα και επιθετικός και μπορεί να εκδηλώσει ψυχαναγκαστικά συμπτώματα (π.χ. πλένει ξανά και ξανά τα χέρια του). Πολλές φορές έχει συγκεχυμένες σκέψεις, γι’ αυτό και υπάρχει κίνδυνος να απομακρυνθεί από τον χώρο που βρίσκεται και να χαθεί.

7ο Στάδιο

Πρόκειται για το πιο προχωρημένο στάδιο της νόσου, όπου ο ασθενής δεν μπορεί να ανταποκριθεί στο περιβάλλον του. Αδυνατεί να μιλήσει, να περπατήσει, να κουνήσει τα χέρια του και να φάει.

 

Επιστημονική επιμέλεια: Παύλος Σακκάς, Καθηγητής Ψυχιατρικής, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ.