Grandmama

Τι είναι το ουρικό οξύ;

από την Άννα Δάλλα

grandmama team



Συχνά δεν παρουσιάζονται τα συμπτώματα του ουρικού οξέος και τα ανακαλύπτουμε τυχαία εξαιτίας μίας αυξημένης τιμής στις εξετάσεις αίματος που μας έγραψε ο παθολόγος μας. Τι σημαίνει όμως το αυξημένο ουρικό οξύ και ποιες επιπτώσεις μπορεί να έχει στην υγεία μας;

Το ουρικό οξύ είναι ένα χημικό συστατικό που παράγεται όταν το σώμα μας διασπά τις πουρίνες, που υπάρχουν φυσιολογικά στον οργανισμό μας, αλλά παίρνουμε και από κάποιες τροφές (κυρίως πρωτεϊνούχες, αλλά και από άλλες όπως είναι ο γαύρος, ο αρακάς και τα φασόλια), και υπό κανονικές συνθήκες, ταξιδεύει στα νεφρά – μέσω της κυκλοφορίας του αίματος- και στη συνέχεια αποβάλλεται από το σώμα μας μέσω των ούρων. Όταν στον οργανισμό μας υπάρχει περίσσεια ουρικού οξέος η κατάσταση περιγράφεται από τους γιατρούς ως υπερουριχαιμία, και όταν το ουρικό οξύ αυξάνεται ακόμα περισσότερο και συγκεντρώνεται στις αρθρώσεις τότε μιλάμε για μία πάθηση που ονομάζεται ουρική αρθρίτιδα ή ποδάγρα. Το αυξημένο ουρικό οξύ συναντάται συχνότερα σε άνδρες μέσης ηλικίας, μπορεί να εμφανιστεί με πόνους στις αρθρώσεις (στο 50% των περιπτώσεων στο μεγάλο δάχτυλο του ποδιού – ποδάγρα), πέτρες και άλλα προβλήματα στα νεφρά και οφείλεται συνήθως σε γενετικούς παράγοντες, σε κακή διατροφή, σε αυξημένη κατανάλωση οινοπνεύματος και στην παχυσαρκία.

Οι φυσιολογικές τιμές

Υπάρχει το ενδεχόμενο να έχει κάποιος αυξημένο ουρικό οξύ (υπερουριχαιμία) ή και να έχει ουρικό οξύ χαμηλότερο από το κατώτερο φυσιολογικό όριο. Οι φυσιολογικές τιμές κυμαίνονται από το 3,5 μέχρι το 6.0 mg/dl για τις γυναίκες και στο 7 για τους άνδρες και μπορεί να διαφέρουν λίγο από εργαστήριο σε εργαστήριο. Αυτό που θα πρέπει βέβαια να έχουμε υπόψη μας είναι ότι το υψηλό ουρικό οξύ δεν θα προκαλέσει απαραίτητα ουρική αρθρίτιδα (ποδάγρα), αλλά και ότι στο 1/3 των περιπτώσεων περίπου μπορεί μεν να εμφανίζεται φυσιολογικό το ουρικό οξύ στις εξετάσεις αίματος αλλά να υπάρχει εγκατεστημένη ουρική αρθρίτιδα. Αυτό συμβαίνει επειδή όταν κάποιος έχει υψηλό ουρικό οξύ στο αίμα, αλλά ενυδατωθεί καλά, θα δει τις τιμές στο αίμα να εμφανίζονται ως φυσιολογικές, αφού η περίσσεια του ουρικού οξέος θα έχει αποβληθεί με τα ούρα, ωστόσο αυτό που έχει ήδη εναποτεθεί στις αρθρώσεις θα παραμένει εκεί.

Σε τι οφείλεται το υψηλό ουρικό οξύ;

Η αύξηση του ουρικού οξέος στον οργανισμό μας μπορεί να οφείλεται είτε σε υπερβολική φόρτιση του οργανισμού μας με τροφές υψηλής περιεκτικότητας σε πουρίνες είτε σε αδυναμία του οργανισμού να αποβάλει από τα νεφρά μας το φυσιολογικά παραγόμενο από τον μεταβολισμό των τροφών ουρικό οξύ. Γενικά μπορούμε να πούμε ότι οι υψηλές τιμές του ουρικού οξέος σχετίζονται με παράγοντες όπως: η γενετική προδιάθεση, το αυξημένο σωματικό βάρος, η μεγάλη πρόσληψη πρωτεϊνών, αλκοόλ, ζάχαρης, θαλασσινών μέσω της διατροφής, η λήψη κάποιων συγκεκριμένων φαρμάκων (π.χ. διουρητικά), η νεφρική ανεπάρκεια, ο διαβήτης, η αφυδάτωση κ.ά.

Τι συμπτώματα έχει το ουρικό οξύ;

Τα συμπτώματα του αυξημένου ουρικού οξέος είναι ταυτόσημα με τα προβλήματα που προκαλεί αφού προηγουμένως δεν δίνει κάποιες ενδείξεις. Έτσι το αυξημένο ουρικό οξύ καθώς δεν αποβάλλεται δημιουργεί κρυστάλλους οι οποίοι εναποτίθενται στις αρθρώσεις ή και στα νεφρά. Το πιο συχνό σύμπτωμα – έκφραση της νόσους είναι τα επαναλαμβανόμενα επεισόδια οξείας φλεγμονώδους αρθρίτιδας (που σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία είναι συχνότερα την άνοιξη), που εμφανίζονται με διογκωμένες αρθρώσεις που παρουσιάζουν ευαισθησία, ερυθρότητα και αίσθηση θερμότητας. Τα επεισόδια αυτά που συνοδεύονται από έντονο πόνο συμβαίνουν κατά κανόνα στη διάρκεια της νύχτας επειδή πέφτει η θερμοκρασία του σώματος και κρατούν 2 με 4 ώρες. Στις μισές τουλάχιστον περιπτώσεις το μεγάλο δάχτυλο του ποδιού είναι αυτό στο οποίο εντοπίζεται το πρόβλημα αλλά μπορεί να προσβληθούν και άλλες αρθρώσεις όπως είναι εκείνες της φτέρνας, του γονάτου, του καρπού και των δακτύλων. Το υψηλό ουρικό οξύ, εκτός από τα προβλήματα στις αρθρώσεις, που μπορεί να έχουν εξάρσεις ή και να γίνουν μόνιμα, μπορεί επίσης να προκαλέσει πέτρες στα νεφρά αλλά και ουρική νεφροπάθεια.

Πώς αντιμετωπίζεται το ουρικό οξύ;

Οι γιατροί συστήνουν αλλαγή του τρόπου της ζωής και της διατροφής, τη λήψη άφθονων υγρών και απώλεια βάρους. Εκτός από αυτά όμως υπάρχει φαρμακευτική αγωγή που δίνεται είτε για να μειώσει τα επίπεδα ουρικού οξέος, όταν είναι υψηλά ή / και δημιουργούν πρόβλημα αλλά και φάρμακα που συνταγογραφούνται για την αντιμετώπιση των κρίσεων ουρικής αρθρίτιδας.

Επιστημονική επιμέλεια: Δρ. Αναστάσιος Σπαντιδέας, Παθολόγος – Κλινικός φαρμακολόγος.