Grandmama

Όσο μεγαλύτερη η γυναίκα, τόσο αυξάνει ο κίνδυνος για καρκίνο του μαστού

από την Άννα Δάλλα

grandmama team



«Πέρασαν τα χρόνια, δεν κινδυνεύω πια εγώ. Γιατί να ταλαιπωρούμαι; Οι κόρες μου πρέπει να προσέχουν.» Αυτή είναι μία συνηθισμένη άποψη που ακούμε από πολλές γυναίκες γύρω στα 70 με 75, οι οποίες πιστεύουν πως –λόγω προχωρημένης ηλικίας– πλέον δεν κινδυνεύουν να εμφανίσουν καρκίνο του μαστού και έτσι καλό είναι να σταματήσουν τον τακτικό προληπτικό έλεγχο. Ισχύει κάτι τέτοιο; Απευθυνθήκαμε σε έναν από τους πλέον ειδικούς, τον κ. Ευάγγελο Φιλόπουλο*, Χειρουργό, Διευθυντή Κλινικής Μαστού του Αντικαρκινικού Νοσοκομείου «Ο ΑΓΙΟΣ ΣΑΒΒΑΣ» και Πρόεδρο της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας.

Οι Ελληνίδες τείνουν να θεωρούν ότι καθώς περνάνε τα χρόνια ο κίνδυνός τους να νοσήσουν από καρκίνο του μαστού μειώνεται. Ισχύει αυτό;

Αυτή η άποψη είναι τελείως λανθασμένη. Ο κίνδυνος να εμφανιστεί καρκίνος του μαστού αυξάνει με την πάροδο των ετών. Η συχνότητα εμφάνισης του καρκίνου του μαστού είναι εξαιρετικά μικρή κάτω των 40 ετών, αλλά στη συνέχεια αυξάνει συνεχώς, έως την ηλικία των 83 ετών και από εκεί και πέρα παραμένει σταθερή, αλλά στα ίδια υψηλά επίπεδα. Η ηλικία θεωρείται ως εκ τούτου ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση του καρκίνου του μαστού. Ο παρακάτω πίνακας δείχνει τη συχνότητα εμφάνισης της νόσου στις διάφορες ηλικιακές ομάδες :

Ηλικιακή Ομάδα

Πιθανότητα ανάπτυξης Καρκίνου Μαστού
στην επόμενη δεκαετία

ή 1 γυναίκα
θα εμφανίσει Ca
σε κάθε...

20

0,05% ή < 1%

1.985

30

0,44% ή < 0,5%

2.229

40

1,46% ή < 1,5%

68

50

2,73% ή < 2,8%

37

60

3,82% ή < 3,9%

26

70

4,14% ή < 4,%

24

Από την American Cancer Society

Μήπως περνώντας η ηλικία μειώνεται ο κίνδυνος να έρθουν αντιμέτωπες με έναν πιο επιθετικό καρκίνο του μαστού;

Κατά κανόνα, οι καρκίνοι του μαστού στις μεγαλύτερες ηλικίες είναι ορμονοευαίσθητοι, δηλαδή έχουν εξάρτηση (ευνοείται η ανάπτυξή τους) από τις γυναικείες ορμόνες. Αυτού του είδους οι καρκίνοι έχουν μία πιο ομαλή πορεία και μία καλύτερη πρόγνωση. Δεν παύει, όμως, να συναντάμε στις ηλικιωμένες και καρκίνους με επιθετικά χαρακτηριστικά.

Είναι λιγότερο πιθανό να δώσει μεταστάσεις ο καρκίνος ή να πεθάνει η ασθενής τελικά από τον καρκίνο όταν αυτός προκύπτει σε μεγαλύτερη ηλικία;

Γενικά, ο καρκίνος του μαστού έχει μία αργή εξελικτική πορεία. Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, χρειάζονται χρόνια από τότε που ξεκίνησε ο καρκίνος του μαστού, μέχρι να γίνει αντιληπτός και να διαγνωστεί. Το ίδιο μακρά είναι συνήθως και η εξέλιξη των μεταστάσεων. Έτσι, αν μία γυναίκα είναι μεγάλης ηλικίας και η γενική κατάστασή της δεν είναι τέτοια που να εκτιμάται ότι έχει πολλά χρόνια ζωής ακόμα, είναι πολύ πιθανό να μην προλάβει να αναπτύξει μεταστάσεις κατά τη διάρκεια του υπόλοιπου της ζωής της και να πεθάνει από κάποια άλλη ασθένεια ή από ατύχημα.

Μήπως αφού μία ηλικιωμένη γυναίκα διαγνωστεί με καρκίνο του μαστού δεν χρειάζεται να κάνει όσες θεραπείες θα έκανε μία νεότερη γυναίκα;

Η χειρουργική θεραπεία, εφόσον η γενική κατάσταση της υγείας της ασθενούς επιτρέπει να πραγματοποιηθεί με ασφάλεια, είναι ίδια, ανεξάρτητα από την ηλικία. Βεβαίως, μπορεί να αποφασιστεί με μεγαλύτερη ευκολία να γίνει μαστεκτομή -σε σχέση με τις νεότερες γυναίκες-, αλλά αυτό συμβαίνει γιατί οι συμπληρωματικές θεραπείες (χημειοθεραπεία και ακτινοθεραπεία), μπορεί να μην μπορούν να εφαρμοστούν σε μία γυναίκα ηλικιωμένη (π.χ. επειδή έχει επιβαρυμένη υγεία). Σε κάθε περίπτωση, την απόφαση για το είδος των θεραπειών που θα εφαρμοστούν, καλό είναι να τη λαμβάνει το ογκολογικό συμβούλιο, δηλαδή μία ομάδα εξειδικευμένων γιατρών από διάφορες ειδικότητες που θα ασχοληθούν με το κάθε ξεχωριστό περιστατικό, και να μην αποφασίζει μόνο ένας γιατρός. Γενικά, τα τελευταία χρόνια υπάρχει μία τάση να γίνονται χημειοθεραπείες σε ολοένα και μεγαλύτερο αριθμό ηλικιωμένων ασθενών. Όσον αφορά την ορμονοθεραπεία, αυτή χορηγείται, όπου έχει ένδειξη, και μάλιστα πολλές φορές είναι η μόνη λύση, ακόμα και σε περιπτώσεις που κρίνονται ανεγχείρητες.

Διαφέρουν τα συμπτώματα του καρκίνου του μαστού στις ηλικιωμένες από τις νεότερες γυναίκες;

Τα συμπτώματα είναι τα ίδια με εκείνα που εμφανίζουν οι γυναίκες σε οποιαδήποτε ηλικία. Εκείνο που πολλές φορές χαρακτηρίζει την εμφάνιση του καρκίνου του μαστού στις μεγαλύτερης ηλικίας γυναίκες, είναι η διάγνωσή του σε πιο προχωρημένο στάδιο. Δεν είναι ασύνηθες, τόσο από φόβο, όσο και από την πεποίθηση ότι λόγω ηλικίας δεν μπορεί να πάθουν καρκίνο του μαστού, να προσέρχονται οι ηλικιωμένες στον γιατρό καθυστερημένα, αφού ο όγκος έχει πια γίνει πολύ μεγάλος και τις ενοχλεί. Ιδιαίτερα, αυτό συμβαίνει σε γυναίκες που ζουν μόνες τους.

Τι είδους εξετάσεις πρέπει να κάνουν και πόσο συχνά;

Η κλινική εξέταση και η μαστογραφία είναι οι βασικές προληπτικές εξετάσεις που πρέπει να κάνουν και οι ηλικιωμένες γυναίκες.

Να επιλέγουν ψηφιακή ή απλή μαστογραφία;

Στις γυναίκες μεγάλης ηλικίας έχουν και οι δύο την ίδια διαγνωστική ικανότητα στην ανακάλυψη του καρκίνου. Η συχνότητα μαστογραφικού ελέγχου μετά τα 70, μπορεί να γίνεται κάθε 2 χρόνια.

Πότε μπορεί να σταματά ο προληπτικός έλεγχος;

Όταν το προσδόκιμο ζωής εκτιμάται πως είναι πλέον μικρό. Για παράδειγμα, μία γυναίκα 82 ετών με πολλά προβλήματα υγείας (π.χ. καρδιολογικά, αναπνευστικά, νευρολογικά), που ο γιατρός εκτιμά πως δεν έχει πολύ χρόνο ακόμα να ζήσει, μπορεί να σταματήσει να κάνει προληπτικό έλεγχο.

*Ο Ευάγγελος Φιλόπουλος σπούδασε ιατρική στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης. Σήμερα είναι Χειρουργός, Διευθυντής Κλινικής Μαστού Αντικαρκινικού Νοσοκομείου «Ο ΑΓΙΟΣ ΣΑΒΒΑΣ» και Πρόεδρος της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας. Η ενημέρωση του πληθυσμού σχετικά με θέματα υγείας και ειδικότερα με την πρόληψη του καρκίνου του μαστού, σε συνδυασμό με την ανάπτυξη και λειτουργία των κινητών μονάδων μαστογράφου, αποτέλεσαν και αποτελούν τους κύριους τομείς εθελοντικής δραστηριοποίησής του τα τελευταία χρόνια.