Grandmama

Βρείτε αξιόπιστο φροντιστή
με συστάσεις

πατήστε εδώ

Ο σακχαρώδης διαβήτης στην Τρίτη Ηλικία

από την Άννα Δάλλα

grandmama team



Ο σακχαρώδης διαβήτης είναι η πιο γρήγορα αναπτυσσόμενη χρόνια πάθηση στον κόσμο. Θεωρείται μια ύπουλη ασθένεια, από τις σοβαρότερες της εποχής μας, που, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ειδικών, μπορεί να αφορά πάνω από 1 εκατομμύριο Έλληνες. Είναι χαρακτηριστικό ότι πολλοί εξ αυτών δεν γνωρίζουν καν ότι βρίσκονται στον προθάλαμο του διαβήτη ή ότι έχουν ήδη σακχαρώδη διαβήτη.

Οι αυξημένες τιμές του σακχάρου είναι πολύ συνηθισμένες στους ηλικιωμένους. Αυτό υποδηλώνει είτε ότι βρίσκονται στον προθάλαμο του διαβήτη, είτε ότι υποφέρουν από σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 (ανάλογα με τις τιμές του σακχάρου που θα βρεθούν στις ειδικές εξετάσεις που θα τους ζητήσει ο διαβητολόγος). Το πώς θα αντιμετωπίσουν το πρόβλημα αυτό εξαρτάται από τη σοβαρότητά του. Αυτό δεν σημαίνει, ότι χρειάζεται αμέσως να ξεκινήσουν ινσουλίνη, όπως φοβούνται κάποιοι! Είναι βέβαιο ότι η αλλαγή στον τρόπο ζωής, όσον αφορά στη βελτίωση των διατροφικών τους επιλογών, αλλά και στην ένταξη της καθημερινής άσκησης στο πρόγραμμά τους, θα παίξει καταλυτικό ρόλο στη ρύθμιση του σακχάρου τους. Ακόμα όμως κι αν οι αλλαγές αυτές δεν είναι αρκετές ώστε να αντιστραφεί το πρόβλημα, ευτυχώς υπάρχουν πολλές φαρμακευτικές λύσεις, που περιλαμβάνουν αντιδιαβητικά δισκία, ινσουλίνη, ή συνδυασμό δισκίων και ινσουλίνης.

Τα συμπτώματα του διαβήτη

Οι περισσότεροι άνθρωποι περιμένουν να δουν κάποια ανησυχητικά συμπτώματα ή απλά εύχονται ότι, ο «σιωπηλός δολοφόνος», όπως τον χαρακτηρίζουν οι ειδικοί, ακριβώς επειδή δεν δίνει ιδιαίτερα συμπτώματα, δεν θα χτυπήσει τη δική τους πόρτα. Δεν πρέπει όμως να περιμένουμε να δούμε συμπτώματα, όπως η πολυδιψία, η πολυφαγία, η απώλεια βάρους, οι συχνές λοιμώξεις, η θολή όραση και η πολυουρία ή –ακόμα χειρότερα– να βιώσουμε κάποιες από τις δυσάρεστες επιπλοκές του διαβήτη, όπως η στυτική δυσλειτουργία ή τα προβλήματα στα μάτια, τα νεφρά, ή το καρδιαγγειακό σύστημα, ώστε να φτάσουμε να υποψιαστούμε ότι μπορεί να μας αφορά. Είναι απαραίτητο να ελέγχουμε τις τιμές του σακχάρου μας τακτικά, σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού μας, και αν έχουμε οικογενειακό ιστορικό διαβήτη να είμαστε ακόμα πιο τακτικοί στις εξετάσεις μας. Σε κάθε περίπτωση, αν προσπαθούμε να διατηρούμε ένα φυσιολογικό βάρος και να ασκούμαστε, μπορούμε να προστατευτούμε από την εκδήλωση της ασθένειας. 

Το προφίλ των διαβητικών

Σκόπιμο είναι να γνωρίζουμε ότι ο πιο συχνός τύπος σακχαρώδη διαβήτη είναι ο τύπος 2 (αφορά το 90% των διαβητικών) και εμφανίζεται κυρίως σε ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας (πάνω από 45 ετών), συνήθως παχύσαρκους ή / και με ιστορικό διαβήτη τύπου 2 στην οικογένεια. Αυξημένο κίνδυνο επίσης παρουσιάζουν και γυναίκες που εμφάνισαν διαβήτη κύησης ή γέννησαν μωρά βαρύτερα από 4 κιλά (αυτές εμφανίζουν σε ποσοστό 50% σακχαρώδη διαβήτη Τύπου 2, πολλά χρόνια μετά τον τοκετό). Την ίδια εξέλιξη μπορεί να παρουσιάσουν και όσοι δεν είναι ακόμα διαβητικοί, αλλά έχουν παθολογική καμπύλη ανοχής στη γλυκόζη, και είναι πολύ πιθανό να νοσήσουν στο μέλλον, αν δεν προσέξουν, χάνοντας βάρος και αυξάνοντας τη φυσική τους δραστηριότητα.

Οι απαραίτητες εξετάσεις

Η διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη γίνεται με εξετάσεις αίματος. Όταν η τιμή της γλυκόζης νηστείας είναι μεγαλύτερη από 110 mg% χρειάζεται να απευθυνθούμε στον ειδικό, ώστε να κάνουμε κι άλλες εξετάσεις (π.χ. δοκιμασία ανοχής γλυκόζης) για να γίνει περαιτέρω διερεύνηση της κατάστασης. Οποιαδήποτε τυχαία μέτρηση προγευματική ή μεταγευματική μεγαλύτερη από 200 mg% σημαίνει ότι πάσχουμε από σακχαρώδη διαβήτη. Αν διαπιστωθεί ότι πάσχουμε από διαβήτη, θα πρέπει να ακολουθήσουμε τις οδηγίες του διαβητολόγου, τόσο για το πώς θα ελέγξουμε τον διαβήτη (διατροφή, άσκηση, δισκία, ινσουλίνη), όσο και για τις εξετάσεις που θα πρέπει να κάνουμε συστηματικά, ώστε να αποφύγουμε τις επικίνδυνες επιπλοκές του (στα νεφρά, την καρδιά, τα μάτια κ.ά.).

Η μέτρηση του πρωινού σακχάρου νηστείας είναι η πιο συνηθισμένη εξέταση και προϋποθέτει να είμαστε νηστικοί για 8-10 ώρες πριν την εξέταση. Οι φυσιολογικές τιμές αυτής της εξέτασης είναι από 70 μέχρι 100 gr%. Αν βρεθεί μία αυξημένη τιμή (μεγαλύτερη από 100 - 125 gr%) ή αν έχουμε πολλούς παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση διαβήτη, η εξέταση σακχάρου νηστείας δεν είναι αρκετή και είναι σκόπιμο να γίνει και μια δεύτερη εξέταση, στην οποία ο γιατρός θα διερευνήσει πώς συμπεριφέρεται το σάκχαρο μετά από φόρτιση με γλυκόζη.

Η δοκιμασία ανοχής γλυκόζης ή καμπύλη σακχάρου, όπως ονομάζεται αυτή η δεύτερη εξέταση γίνεται ως εξής: Πηγαίνουμε νηστικοί (για 8-10 ώρες πριν την εξέταση) στο μικροβιολογικό εργαστήριο, μας παίρνουν αίμα και μετράνε το σάκχαρό μας. Στη συνέχεια πίνουμε, μέσα σε 3 με 5 λεπτά, 75 γραμμάρια γλυκόζης διαλυμένα σε ένα ποτήρι νερό. Μετά από δύο ώρες μας ξαναπαίρνουν αίμα και μετράνε πάλι το σάκχαρό μας. Σε αυτήν την εξέταση, η τιμή του σακχάρου δεν θα πρέπει να ξεπερνάει τα 140 gr%. Αν βρεθεί το σάκχαρο σε αυτήν την εξέταση μεγαλύτερο από 140 gr% αλλά μικρότερο από 200 gr%, τότε ο γιατρός θα μας μιλήσει για διαταραχή ανοχής της γλυκόζης (προθάλαμος του διαβήτη) και θα μας δώσει οδηγίες (άσκηση, δίαιτα, σωστή διατροφή) και ίσως προληπτική φαρμακευτική αγωγή. Αν η τιμή του σακχάρου στην εξέταση μετά από φόρτιση βρεθεί μεγαλύτερη από 200 gr%, τότε οι γιατροί μιλάνε για ύπαρξη διαβήτη και δίνουν ειδικές συμβουλές και φαρμακευτική αγωγή.

Η εξέταση Γλυκοζυλιωμένη Αιμοσφαιρίνη (HbA1c), για την οποία ίσως έχουμε ακούσει, είναι μία απλή αιματολογική εξέταση, της οποίας η τιμή αντιπροσωπεύει τον μέσο όρο διακύμανσης του σακχάρου του αίματος τις τελευταίες 8 με 12 εβδομάδες. Συνήθως η εξέταση αυτή γίνεται σε ανθρώπους που έχουν προδιάθεση να εμφανίσουν διαβήτη ή που υποφέρουν από διαβήτη, ώστε να παρακολουθείται η καλή ρύθμιση του σακχάρου και γενικότερα η πορεία της υγείας τους. Τιμές γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης μεταξύ 5,7-6,4% θεωρούνται ενδεικτικές προ-διαβήτη, και μεγαλύτερες του 6,5% σακχαρώδης Διαβήτης.   

Επιστημονική επιμέλεια: Δρ. Χρήστος Σπ. Ζούπας, Διευθυντής Διαβητολογικού Κέντρου και Κλινικής, Νοσοκομείο Υγεία.